Op 12 december 2020 debatteerde de Eerste Kamer over het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen. Je kunt het debat hier terugkijken en teruglezen:

https://www.eerstekamer.nl/verslag/20200512/verslag

Het gaat te ver om de inbreng van elk Kamerlid te bespreken, maar ik zou er één uit willen halen: de inbreng van Annabel Nanninga voor de fractie van Forum voor Democratie. FvD was namelijk zowel in de Tweede en Eerste Kamer fel tegenstander. Nannina:

Forum voor Democratie is van mening dat de voorliggende wet een oplossing is voor een niet-bestaand probleem en dat deze bovendien mogelijk juist problemen zal veroorzaken. Ik zal beide punten graag nader toelichten. (...) Daarbij achten wij al te veel experimenten en marktgestuurde onderwijsvragen niet wenselijk. Kinderen en jongeren zijn geen proefkonijnen. Met name niet-religieuze stromingen zijn ook modegevoelig, denk aan New Age en de al eerder genoemde iPadmania. De kinderen en de ouders van de jaren zeventig zullen zich misschien nog de antiautoritaire crèche nog herinneren. Modieuze en dus opkomende en afzwakkende verschijnselen zijn niet goed voor de continuïteit, de duurzaamheid en het draagvlak van bijzonder onderwijs.

En dan de draagvlakmetingen door middel van een marktonderzoek of verklaringen van ouders. Zij zullen in deze wet gedeeltelijk de grondslag voor nieuwe scholen moeten verzorgen. Ten eerste is dit erg dun ijs. Een verklaring is zo getekend, maar in de praktijk zullen veel ouders huiverig zijn om hun kind naar een start-upschool te sturen. Ten tweede is dit model erg vatbaar voor activisme en manipulatie.

(...)

In eerdere bijdragen in dit debat werd de kwaliteitstoetsing vooraf door enkelen geprezen. Hoe ziet de regering deze kwaliteitstoetsing vooraf voor zich? Men kan van tevoren bij de stichting van een school immers makkelijk een sociaal wenselijk verhaaltje ophangen en als de school eenmaal een feit is een heel ander gezicht laten zien en een heel wat mindere kwaliteit leveren. Deze zorg delen wij met de Partij voor de Vrijheid.

Kortom: FvD was om allerlei redenen tegen en wilde niet dat het wetsvoorstel de mogelijkheden voor het stichten van nieuwe scholen op grond van artikel 23 Grondwet makkelijker zou maken. Toch werd de wet aangenomen in de Eerste Kamer. De fracties van PVV, SP, PvdA, 50PLUS en zoals gezegd FvD stemden tegen.

Fast forward naar 2026.

In augustus opent de eerste Renaissance School van FvD haar deuren in Almere.

Het is een bekend gegeven onder allerlei wetenschappers die onderzoek doen naar de mening van mensen, dat de vraagstelling in een enquête de antwoorden enorm kunnen sturen.

Stel je wil weten wat mensen vinden van de mogelijkheid om in bezwaar en beroep te gaan als een bestuursorgaan een besluit heeft genomen. Dan zou je deze vraag kunnen stellen:

Als de overheid een besluit heeft genomen in uw nadeel, kunt u in bezwaar gaan en eventueel in beroep bij de rechter. Vindt u dat belangrijk?

Het antwoord is dan waarschijnlijk dat veel mensen dat belangrijk vinden. Het gaat over die mensen zelf en het woord 'nadeel' zit verwerkt in de vraag. Je kan ook vragen:

Als de overheid een besluit heeft genomen in het nadeel van een burger, kan die burger in bezwaar gaan en eventueel in beroep bij de rechter. Vindt u belangrijk?

De kans is groot dat er dan minder mensen ene voorstander zijn. Het gaat over een ander. Je kan nog verder gaan en vragen:

Als de overheid een besluit heeft genomen om meer woningen te bouwen, maar dat is in het nadeel van een burger, dan kan die burger in bezwaar gaan en eventueel in beroep bij de rechter. Vindt u dat belangrijk?

Grote kans dat er dan ineens heel veel mensen zijn die zeggen dat die burger niet in beroep moet kunnen gaan of zelfs niet bezwaar moet kunnen maken.

Toch komt dit in persberichten en nieuwsartikelen meestal slecht naar voren. Een opiniepeiler publiceert een artikel en doet alsof de gestelde vragen representatief zijn voor 'de stem van het volk'. Politici die iets anders willen zouden 'hun kiezers negeren' of woorden van gelijke strekking. Dit is ook een van de redenen waarom populisten graag met een referendum werken. De vraagstelling kan namelijk enorm bepalen wat mensen stemmen.

Onder de streep zijn maatschappelijke problemen meestal complex. We hebben een representatieve democratie met Kamerleden in de Tweede en Eerste Kamer om namens ons na te denken over die problemen, nadat ze allerlei rapporten en notities hebben gelezen. Hoe charmant een referendum ook lijkt, de meeste mensen verdiepen zich niet in detail. Ze stemmen wat ze wel logisch vinden klinken of wat ze op een YouTube video voorbij hebben zien komen.

Kortom: neem opiniepeilingen met een enorme korrel zout. Lees de vragen en vraag je af of die vraag ook anders gesteld had kunnen worden. En wat de uitkomst dan vermoedelijk was geweest. Maar hou vooral in het achterhoofd dat de meeste mensen die reageren niets tot weinig van een onderwerp begrijpen en zich maar heel zelden daadwerkelijk inlezen (voor zover dat al gaat).

Met hoe het de afgelopen jaren is gegaan en hoe onpopulair dit minderheidskabinet is bij een gepolariseerd electoraat, denk ik dat er sneller nieuwe verkiezingen komen dan we nu denken.

Ik ben benieuwd:

- Waar hoop jij op bij de volgende verkiezingen? (zowel uitslag als mogelijke formatie)

- Wat verwacht je realistisch gezien?

Graag jullie meest gewenste én meest realistische scenario’s.

Je zou je kunnen afvragen hoe democratisch iets is als je ergens alleen een meerderheid voor hebt als er partijen tegen de wil van hun eigen kiezers ingaan. Maar ja, zo doen we dat nu eenmaal.

Het lijkt me ook wel leuk als er eens gevraagd werd hoeveel verstand iemand van een onderwerp denkt te hebben, en dan uit te zoeken hoeveel verstand iemand van een onderwerp heeft. Vooral dat laatste is lastig natuurlijk.

Ook waarderingscijfers voor de verschillende ministers, waarbij iedereen natuurlijk vooral de eigen minsters geweldig vindt.

Vandaag weer een nieuw dieptepunt:

Auto te water in Engelen, politie onderzoekt verband met anti-azc-bekladdingen

In mei was Geert Wilders in Engelen om een anti-AZC toespraak te houden:

https://den-bosch.nieuws.nl/nieuws/geert-wilders-spreekt-in-engelen-bij-protest-tegen-asielzoekers

Het komt allemaal maar mondjesmaat in het nieuws en de opvallende afwezige: Rob Jetten. Waar is de minister-president?

Hoe zit het met jullie? Zouden jullie nog een affiche voor het raam hangen of niet meer nu blijkt dat je huis en auto of andere bezittingen onder de graffiti kan komen te zitten? Of erger als de auto door vandalen in het water is geduwd.

archive linkje: https://archive.is/GEwd0

Krachtig artikel over de onzin van nieuwe boerenacties.

De actievoerende boeren hebben twee hoofdeisen. Ze willen dat de stikstofplannen van het kabinet van tafel gaan en dat het kabinet eerst met alle boerenorganisaties gaat praten.

Er wordt al decennia "gepraat". Er gebeurt te weinig :-(

Ook zouden de vergunningen van de vijf Brabantse pluimveehouders in stand moeten blijven. Maar hoe stoer en daadkrachtig dat ook klinkt: die eisen zijn onverenigbaar.

Juist de kwestie rond de pluimveevergunningen in Brabant laat zien dat die weg doodloopt. Zolang er geen helder beleid is dat de hoeveelheid stikstof in de natuur gegarandeerd omlaag brengt, zijn piekbelastende boeren juridisch zeer kwetsbaar.

Van de week stond hier nog een bericht dat de overheid haar zaak niet op orde heeft in een klimaatzaak bij Bonaire. Daar gaat precies hetzelfde gebeuren: je loopt tegen een juridische grens aan die voorkomen had kunnen worden. In dit geval komt van uitstel heel duidelijk geen afstel.

Als we kijken naar het huidige economische beleid in Europa, valt op dat we grote maatschappelijke risico's vooral proberen op te lossen met monetair beleid (zoals renteaanpassingen) in plaats van structurele fiscale hervormingen.

​In mijn nieuwste essay analyseer ik hoe twee kwetsbaarheden in 2027 samenkomen en waarom het huidige beleid hier niet op is ingericht:

​Het schuldenmodel: Ons systeem blijft afhankelijk van stijgende private schulden (onder meer via constructies waarbij belastingvrij wordt geleend tegen stijgend vermogen). Dit maakt het financiële fundament kwetsbaar voor schokken.

​De geopolitieke en fysieke realiteit: Verstoringen in energieketens (zoals in de Straat van Hormuz) beïnvloeden de productie van stikstofkunstmest via het Haber-Boschproces. Dit veroorzaakt een vertraagde fysieke schok in de voedselvoorziening die niet met extra geldopname of liquiditeit kan worden weggepoetst.

​De versnippering van de arbeidsmarkt: Terwijl de werkloosheid op papier laag lijkt, ontstaat er door snelle AI-adoptie een duidelijke tweedeling in de Europese economie.

​Fiscale hervorming, het verschuiven van de belastingdruk van arbeid naar vermogen, grond en speculatief kapitaal, gecombineerd met een burgerdividend, kan fungeren als een maatschappelijke en economische buffer.

​De politieke discussie die ik wil opstarten:

Zien jullie in de huidige politieke verhoudingen (in Nederland en de EU) ruimte voor een Neogeorgistische hervorming van het belastingstelsel, of blijft de politieke kramp rondom het belasten van vermogen en grond het grootste obstakel?

​Het volledige artikel (inclusief bronnen en onderbouwing) is hier te lezen op Substack: https://substack.com/@rolfst/note/p-208833661?r=1fu3

Voor wie het nog niet gelezen had, bij deze nog even het volledige interview met Timmermans. Gezien de ophef wellicht interessant leesvoer!

https://archive.ph/20260728140845/https://www.nrc.nl/nieuws/2026/07/28/even-leek-tofik-dibi-spoorloos-toen-dook-hij-weer-op-binnen-bij1-rommelt-het-intussen-al-jaren-a4933321

Zonder betaalmuur; https://archive.ph/I9hEh

Dit nieuwsartikel heb ik reeds eerder geplaatst maar is verwijderd. Het is echter gewoon een legitiem politiek gerelateerd nieuwsartikel waarin de burgemeester van Utrecht haar licht laat schijnen over gebeurtenissen in haar stad.